Volgens de Chinese Geneeskunde (TCM) verloopt het leven van een vrouw in cycli van 7 jaar. Op veertienjarige leeftijd is ze vruchtbaar en begint de menstruatie die bij een gezonde vrouw maandelijks zal blijven komen. Dit menstruele bloed is geen gewoon bloed maar wordt gevormd met behulp van het nier jing.

Tijdens de vruchtbare periode van een vrouw zijn qi en bloed in overvloed aanwezig. Vanaf het vijfendertigste jaar begint het natuurlijke proces van verouderen. Het lichaam produceert minder bloed en qi. In het begin gebeurt dit langzaam. Tussen het vijfendertigste en veertigste jaar neemt de reproductieve cyclus af. Wanneer de vrouw tweeënveertig is, wordt de qi die door de meridianen stroomt zwakker, is de huid rimpelig en worden de haren grijs. Omstreeks het vijftigste jaar stopt de menstruatie, er is geen conceptie meer mogelijk: de menopauze is ingetreden.

De overgang is in basis een combinatie van twee factoren:

De vrouw komt in een fase dat ze niet meer vruchtbaar is: de follikels nemen af en de menstruatie stopt. Dit proces vindt niet plotsklaps plaats, maar geleidelijk, gedurende het hele leven van een vrouw. Door stopzetting van het maandelijkse bloedverlies, hoeft het lichaam niet meer zoveel bloed te produceren. Dit kost het lichaam minder energie.

Vanaf de menopauze breekt voor de vrouw een tijd aan van geestelijke rijping. Vanuit de TCM wordt dit als volgt verklaard: voorheen was er veel bloedverlies bij de menstruatie. Nu kan dit bloed bewaard worden en naar het hart stijgen voor geestelijke rijping.

Verstoringen van yin en yang:

Bij de menopauze ontstaat er een leegte van qi. Hierbij kan zowel een yin tekort ontstaan als een yang tekort of een combinatie van beide.

Een tekort aan yang is een tekort aan warmte. Kenmerkend voor een yang tekort zijn dan ook koude ledematen, een koude onderrug of algehele gevoeligheid voor koude.

Daarnaast, en dit is vaak het geval, is er een tekort aan yin. Het ontbreekt hierbij juist aan verkoelende energie. De vrouw heeft last van hitte verschijnselen en typische overgangsklachten als ’s nachts zweten, opvliegers, dorst, droge mond, krakende gewrichten.

Naast de hierboven genoemde klachten zijn er binnen de Chinese geneeskunde uitgebreide behandelmethodes voor overgangsklachten als slaapstoornissen, depressiviteit, osteoporose, menorragie, vermoeidheid, stijfheid en krampen en hartkloppingen. De behandelmethodes zijn gebaseerd op het voeden en tonifiëren van de verschillende organen en hun meridianen.

Westerse visie op de overgang

De overgang begint tussen de leeftijd van 48 en 55 jaar met een gemiddelde leeftijd van net over de 50 jaar. Het is de overgang van de vruchtbare fase naar een niet vruchtbare fase.

De overgang bestaat in theorie uit drie fasen:

  1. De pré-menopauze, de periode voor de laatste menstruatie tot 1 jaar erna, deze fase duurt gemiddeld 5 jaar.
  2. De menopauze, als de laatste menstruatie is geweest.
  3. De post-menopauze. Als de menstruatie een volledig jaar is weg gebleven.

In de praktijk is het een geleidelijk proces, waar jaren aan voorafgaan en wat hormonaal nog een hele tijd daarna doorwerkt. Immers, de menstruatie stopt niet zomaar ineens.

Hoe lang de overgang en elke afzonderlijke fase duren is voor iedere vrouw verschillend. Gemiddeld stopt de menstruatie rond de 50 jaar. Dat is genetisch bepaald. Men realiseert zich vaak niet dat de overgang al jaren voor de laatste menstruatie begint.

  1. De pre-menopauze

In  de periode vóór de laatste menstruatie gaan de hormonen steeds meer schommelen.  De eierstokken gaan langzaam stoppen met de aanmaak van  oestrogeen, progesteron, testosteron en androgeen en er rijpen steeds minder  eicellen.

Het  menstruatiepatroon verandert: de eerste lichamelijke symptomen zijn meestal dat de menstruatie heftiger, langer of pijnlijker kan worden, maar ook juist minder heftig, korter of met andere tussenpozen dan men gewend is.

Geleidelijk komen er meer menstruaties zonder dat er een eisprong (ovulatie) heeft plaats gevonden, wat leidt tot een sterk verminderde progesteronspiegel. In de laatste decennia begint dit steeds eerder (wat weer leidt tot vele vruchtbaarheidsproblemen).

Al die tijd blijven de eierstokken wel op een normaal niveau oestrogeen produceren. Dit leidt tot oestrogeendominantie, met klachten als gezwollen en gevoelige borsten, stemmingswisselingen, slaapstoornissen, vochtretentie en gewichtstoename.

De eerste tekenen van de overgang zijn meestal net die emotionele veranderingen. Vrouwen vertellen dat ze meer last hebben van vermoeidheid, soms wat emotioneler zijn, depressieve gevoelens hebben, vermoeider zijn en minder energie hebben.

2. De menopauze

De menopauze is de dag waarop men de allerlaatste menstruatie beleeft.  Dit weet men niet op voorhand, dus is dit  alleen maar achteraf vast te stellen. Pas wanneer men een jaar lang niet meer ongesteld is geweest, kan men zeggen  dat de menopauze achter de rug is.

3. De post-menopauze

De eierstokken zijn nu definitief gestopt met het aanmaken van hormonen. Dat wil echter niet zeggen, dat de overgangsklachten volledig tot het verleden behoren. Het lichaam zoekt naar een nieuw evenwicht, maar de klachten zullen echter steeds verder afnemen naarmate de postmenopauze langer duurt.

De meest voorkomende klachten zijn:

–          Een onvoorspelbare, onregelmatige cyclus, lichte of juist hele zware ongesteldheid

–          Hartkloppingen of een onregelmatige hartslag

–          Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid of plotseling in tranen uitbarsten

–          Vreselijke vermoeidheid

–          Depressie

–          Gewichtstoename

–          Angstgevoelens

–          Opvliegers, nachtelijk zweten en/of een koud zweterig of klam gevoel

–          Slapeloosheid (met of zonder nachtelijk transpireren)

–          Droge vagina en verlies van libido

–          Geheugenverlies

–          Moeite met concentreren, geestelijke verwarring en desoriëntatie

–          Pijn, pijnlijke gewrichten, spieren en pezen, en toegenomen spanning in de spieren

–          Hoofdpijn

–          Jeuk

–          Incontinentie, vooral bij lachen of niezen

–          Gevoeligheid van de borsten

–          Haarverlies of dunner worden van het haar

–          Duizeligheid, licht gevoel in het hoofd

–          Veranderingen in lichaamsgeur

–          Meer bloeden van het tandvlees

–          Maag- en darmklachten, misselijkheid, winderigheid

–          Verergering van bestaande aandoeningen, toename van allergieën

–          Elektrische schok gevoel onder de huid en in het hoofd

–          Slechte smaak in de mond

–          zoemend geluid in de oren

–          Vingernagels, die zachter worden of afbreken

–          Osteoporose (na meerdere jaren)

Ik ben ervan overtuigd dat vele vrouwen op een natuurlijke wijze geholpen kunnen worden, zodat hun leven tijdens de overgang draaglijker wordt zonder bijvoorbeeld hormoonsuppletietherapie te moeten ondergaan of slaapmiddelen te krijgen voorgeschreven.

In mijn praktijk behandel ik u met therapeutische massagemethodiek/acupressuur en voedingsadviezen.